Depresja u części osób nie jest jednorazowym epizodem. Wraca po miesiącach albo latach względnego spokoju, czasem w podobnej formie, czasem z innym zestawem objawów. Między nawrotami samopoczucie bywa dobre albo utrzymują się resztkowe trudności: gorszy sen, mniejsza odporność na stres, szybsze męczenie się. Nawroty często poprzedzają rozpoznawalne sygnały ostrzegawcze.
Nawracający przebieg zmienia sposób myślenia o leczeniu. Celem jest nie tylko wyjście z aktualnego epizodu, ale też zapobieganie kolejnym: nauka rozpoznawania wczesnych objawów depresji, praca nad stylem radzenia sobie ze stresem, dbanie o rytm snu i regularność dnia, a przy wskazaniach leczenie podtrzymujące ustalone z psychiatrą. Wiele osób funkcjonuje bardzo dobrze między epizodami.
Warto skonsultować się ze specjalistą, gdy zauważasz powtarzalny wzorzec: kilkumiesięczne okresy przygnębienia, wycofania i braku energii, które wracają. Psychoterapia pomaga zrozumieć czynniki wyzwalające i zbudować plan zapobiegania nawrotom, a w prowadzeniu takiej pracy specjalizuje się psycholog od depresji. Rozpoznanie i decyzję o leczeniu podejmuje wyłącznie specjalista, a niniejszy opis ma charakter wyłącznie informacyjny.
Kryteria diagnostyczne wg ICD-11
Zaburzenie depresyjne nawracające (ICD-11) · kod 6A71
- W wywiadzie co najmniej dwa epizody depresyjne spełniające kryteria epizodu depresyjnego.
- Epizody są oddzielone okresem co najmniej kilku miesięcy bez istotnych objawów nastroju.
- Nigdy nie wystąpił epizod maniakalny, hipomaniakalny ani mieszany.
- Objawy powodują istotne cierpienie lub pogorszenie funkcjonowania w ważnych obszarach życia.
- Objawów nie tłumaczy lepiej choroba somatyczna, substancje psychoaktywne ani leki.
- Aktualny stan koduje się osobno: epizod łagodny, umiarkowany, ciężki, z objawami psychotycznymi lub bez, albo remisja częściowa bądź pełna.
Kryteria podajemy w formie skróconej i informacyjnej. Rozpoznanie stawia wyłącznie specjalista na podstawie badania, wywiadu i różnicowania z innymi przyczynami objawów.
Spotykane też jako: depresja nawracająca, nawroty depresji