Dystymia bywa nazywana depresją o niskim natężeniu, która trwa latami. Osoba funkcjonuje: pracuje, uczy się, utrzymuje relacje, ale robi to w stanie stałego przygaszenia. Typowe są niska samoocena, poczucie, że nic się nie uda, zmęczenie, trudności z podejmowaniem decyzji i przekonanie, że tak po prostu wygląda jej charakter.
Właśnie dlatego dystymia często pozostaje nierozpoznana przez wiele lat. Objawy są na tyle łagodne, że nie budzą alarmu, a na tyle trwałe, że stają się tłem codzienności. Zdarza się, że na przewlekłe obniżenie nastroju nakłada się pełny epizod depresyjny, co bywa pierwszym momentem, w którym ktoś w ogóle szuka pomocy.
Dobra wiadomość jest taka, że dystymia jest uleczalna, choć poprawa zwykle przychodzi wolniej niż w pojedynczym epizodzie. Pomaga psychoterapia skupiona na przekonaniach o sobie i wzorcach relacji, czasem wspierana farmakoterapią. Jeśli od lat towarzyszy ci uczucie ciągłego zniechęcenia, warto to sprawdzić u specjalisty. Ten opis nie zastępuje diagnozy.
Kryteria diagnostyczne wg ICD-11
Dystymia (ICD-11) · kod 6A72
- Utrzymujące się obniżenie nastroju przez większość dnia, przez więcej dni niż nie, trwające co najmniej 2 lata.
- W tym okresie nie było przerw bezobjawowych dłuższych niż kilka miesięcy.
- Towarzyszą objawy dodatkowe: zmniejszone zainteresowania, niska samoocena, poczucie beznadziei, trudności z koncentracją, zaburzenia snu lub apetytu, obniżona energia, poczucie winy.
- W pierwszych dwóch latach trwania objawów nie były spełnione pełne kryteria epizodu depresyjnego.
- Nigdy nie wystąpił epizod maniakalny, hipomaniakalny ani mieszany.
- Objawy powodują cierpienie lub utrudniają funkcjonowanie, choć nasilenie jest zwykle mniejsze niż w epizodzie depresyjnym.
- Objawów nie tłumaczy lepiej choroba somatyczna ani działanie substancji.
Kryteria podajemy w formie skróconej i informacyjnej. Rozpoznanie stawia wyłącznie specjalista na podstawie badania, wywiadu i różnicowania z innymi przyczynami objawów.
Spotykane też jako: depresja przewlekła, uporczywe obniżenie nastroju, depresja nerwicowa