Bezsenność przewlekła to nie tylko kilka gorszych nocy. To wzorzec, który utrwala się na miesiące: długie zasypianie, wybudzenia w środku nocy, budzenie się nad ranem bez możliwości ponownego zaśnięcia. W dzień pojawiają się zmęczenie, drażliwość, trudności z pamięcią i koncentracją oraz obniżony nastrój.
Problem podtrzymują często zachowania, które miały pomóc: wcześniejsze kładzenie się, drzemki, długie leżenie w łóżku, sprawdzanie godziny, kontrolowanie snu aplikacjami. Do tego dochodzi lęk przed kolejną nieprzespaną nocą, który sam w sobie wystarcza, żeby utrudnić zasypianie. Łóżko przestaje kojarzyć się ze snem, a zaczyna z walką.
Metodą pierwszego wyboru jest terapia poznawczo-behawioralna bezsenności, obejmująca pracę z rytmem snu, ograniczenie czasu w łóżku i zmianę przekonań o śnie. Leki nasenne stosuje się krótko i tylko pod kontrolą lekarza. Warto też wykluczyć bezdech senny i inne przyczyny, a przy utrwalonym problemie skonsultować się ze specjalistą od zaburzeń snu. Rozpoznanie stawia specjalista, ten wpis ma charakter informacyjny.
Kryteria diagnostyczne wg ICD-11
Bezsenność przewlekła (ICD-11) · kod 7A00
- Trudności z zasypianiem, utrzymaniem ciągłości snu albo zbyt wczesne budzenie się z niemożnością ponownego zaśnięcia.
- Trudności występują mimo odpowiednich warunków i wystarczającej możliwości spania.
- Występują objawy dzienne: zmęczenie, senność, drażliwość, obniżony nastrój, trudności z uwagą, pamięcią i wykonywaniem zadań.
- Objawy pojawiają się co najmniej 3 razy w tygodniu.
- Utrzymują się przez co najmniej 3 miesiące.
- Powodują istotne cierpienie albo pogorszenie funkcjonowania osobistego, rodzinnego, zawodowego lub społecznego.
- Objawów nie tłumaczy lepiej inne zaburzenie snu, takie jak bezdech senny czy zespół niespokojnych nóg, praca zmianowa ani działanie substancji i leków.
Kryteria podajemy w formie skróconej i informacyjnej. Rozpoznanie stawia wyłącznie specjalista na podstawie badania, wywiadu i różnicowania z innymi przyczynami objawów.
Spotykane też jako: bezsenność, insomnia, problemy ze snem, nie mogę spać