Pojęcia psychologiczne

Zamartwianie

Łańcuch myśli o tym, co złego może się wydarzyć w przyszłości. W odróżnieniu od ruminacji dotyczy tego, co dopiero przed nami.

Zamartwianie kręci się wokół pytania: a co, jeśli. Ma jedną podstępną cechę: daje złudzenie przygotowania. Wiele osób wierzy, że dzięki niemu niczego nie przeoczą i będą gotowe na najgorsze. W praktyce jednak nie zwiększa kontroli, tylko utrzymuje ciało w stanie pogotowia, co męczy mięśnie, żołądek i sen.

Przykład: dzień przed rozmową o pracę kandydat układa w głowie dwadzieścia trudnych pytań, potem wyobraża sobie kompromitację, potem to, że nie znajdzie już żadnej pracy. Na spotkaniu pada zupełnie inne pytanie, a on jest niewyspany i spięty. Zamartwianie kosztowało go całą noc i nic nie dało.

Pomaga rozdzielanie spraw na te, na które mam wpływ, i te, na które nie mam, oraz zamiana martwienia na konkretny krok: telefon, mail, zapisany plan. W terapii przewlekłego zamartwiania, typowego dla zaburzenia lękowego uogólnionego, uczy się też tolerowania niepewności. Jeśli trwa to miesiącami, warto skorzystać z pomocy specjalisty od zaburzeń lękowych albo umówić psychoterapię online.

Spotykane też jako: martwienie się, zamartwianie się

Powiązane hasła

Ruminacje Uporczywe wracanie myślami do tego, co już się wydarzyło: analizowanie błędów, krzywd i rozmów, bez dochodzenia do żadnego wniosku. Katastrofizacja Automatyczne zakładanie najgorszego możliwego scenariusza i przeżywanie go tak, jakby już się wydarzył. Zaburzenie lękowe uogólnione Uporczywe, trudne do opanowania zamartwianie się wieloma sprawami codziennego życia, któremu towarzyszy napięcie ciała i objawy pobudzenia.

Ważne: to hasło słownikowe, nie diagnoza. Jeśli opis pasuje do tego, co przeżywasz, umów konsultację ze specjalistą. W kryzysie zadzwoń: 116 123, 112 lub 800 70 2222.