Uzależnienie rozwija się stopniowo i rzadko zaczyna się od dramatycznych scen. Najpierw alkohol staje się sposobem na rozładowanie napięcia i zaśnięcie, potem pojawia się rosnąca tolerancja, czyli potrzeba większej ilości dla tego samego efektu, a wreszcie trudność z zatrzymaniem się po pierwszym kieliszku i objawy odstawienne rano.
Charakterystyczne jest przesunięcie priorytetów: picie zaczyna wygrywać z pracą, relacjami i zainteresowaniami, choć osoba wciąż widzi u siebie pełną kontrolę. Częste są obietnice ograniczenia, próby picia według zasad i tłumaczenie sytuacji stresem albo otoczeniem. Bliscy zwykle zauważają problem znacznie wcześniej niż osoba pijąca i wtedy przydaje się wiedza, jak namówić bliskiego na terapię.
Uzależnienie jest chorobą, którą można skutecznie leczyć, a nie kwestią silnej woli. Pomagają terapia uzależnień u specjalisty od uzależnienia od alkoholu, grupy wsparcia, leczenie farmakologiczne i praca nad tym, co alkohol dotąd regulował, a o pierwszych krokach piszemy w tekście jak przestać pić i od czego zacząć. Objawy odstawienne, zwłaszcza drżenia i splątanie, wymagają pilnej pomocy lekarskiej. Ten wpis ma charakter informacyjny.
Kryteria diagnostyczne wg ICD-11
Uzależnienie od alkoholu (ICD-11) · kod 6C40.2
- Upośledzona kontrola nad piciem: nad rozpoczęciem, ilością, czasem trwania, okolicznościami i zakończeniem picia.
- Picie zyskuje coraz wyższy priorytet w życiu, wypierając inne aktywności, obowiązki i zainteresowania, mimo pojawiających się szkód.
- Cechy fizjologiczne: wzrost tolerancji, objawy odstawienne po przerwaniu lub ograniczeniu picia, picie w celu ich złagodzenia lub uniknięcia.
- Do rozpoznania wymagane są co najmniej dwie z trzech powyższych cech.
- Objawy występują przez co najmniej 12 miesięcy albo, przy piciu codziennym lub prawie codziennym, przez co najmniej miesiąc.
- Powodują istotne szkody zdrowotne, cierpienie albo pogorszenie funkcjonowania rodzinnego, zawodowego i społecznego.
- Rozpoznanie różnicuje się ze szkodliwym wzorcem używania alkoholu (6C40.1), w którym nie występuje jeszcze uzależnienie.
Kryteria podajemy w formie skróconej i informacyjnej. Rozpoznanie stawia wyłącznie specjalista na podstawie badania, wywiadu i różnicowania z innymi przyczynami objawów.
Spotykane też jako: alkoholizm, choroba alkoholowa, uzależnienie od alkoholu