Pojęcia psychologiczne

Trauma

Trwały ślad po wydarzeniu, które przerosło możliwości poradzenia sobie i zostawiło poczucie zagrożenia oraz bezradności.

O traumie decyduje nie tyle sam rodzaj zdarzenia, ile to, jak przeżył je konkretny człowiek. Wypadek, przemoc, nagła strata bliskiej osoby, poważna choroba to typowe przykłady. Osobno mówi się o traumie złożonej, powstającej przez lata powtarzanych krzywd, na przykład w domu z przemocą albo przy przewlekłym zaniedbaniu emocjonalnym w dzieciństwie.

Przykład: kobieta po kolizji na skrzyżowaniu wraca do zdrowia fizycznie w dwa tygodnie, ale przez kolejne miesiące nie potrafi prowadzić samochodu, budzi się w nocy z sercem jak młot i omija tamtą ulicę. Wydarzenie się skończyło, jednak jej układ nerwowy nadal działa tak, jakby zagrożenie trwało.

Nie każde trudne doświadczenie kończy się PTSD, a wiele objawów naturalnie słabnie w ciągu kilku tygodni. Jeśli jednak po miesiącu wciąż wracają koszmary, unikanie i napięcie, warto zgłosić się do specjalisty pracującego z traumą, na przykład metodą EMDR albo terapii poznawczo-behawioralnej skoncentrowanej na traumie.

Spotykane też jako: uraz psychiczny, trauma psychiczna

Powiązane hasła

Zespół stresu pourazowego (PTSD) Zaburzenie rozwijające się po skrajnie zagrażającym lub przerażającym wydarzeniu, w którym uraz powraca w postaci natrętnych wspomnień i poczucia ciągłego zagrożenia. Flashback Nagły, bardzo żywy powrót traumatycznego wspomnienia, przeżywany tak, jakby zdarzenie działo się teraz, a nie w przeszłości. Retraumatyzacja Ponowne przeżycie stanu z czasu traumy, wywołane nowym zdarzeniem, wspomnieniem albo zbyt szybkim opowiadaniem o trudnych wydarzeniach. Dysocjacja Odcięcie się od części doświadczenia: od emocji, ciała, wspomnień albo poczucia realności. Psychika w ten sposób chroni się przed nadmiarem.

Ważne: to hasło słownikowe, nie diagnoza. Jeśli opis pasuje do tego, co przeżywasz, umów konsultację ze specjalistą. W kryzysie zadzwoń: 116 123, 112 lub 800 70 2222.