Pojęcia psychologiczne

Dysocjacja

Odcięcie się od części doświadczenia: od emocji, ciała, wspomnień albo poczucia realności. Psychika w ten sposób chroni się przed nadmiarem.

Łagodna dysocjacja zdarza się wszystkim: przejechanie kilku przystanków we własnych myślach albo brak pamięci ostatniego kilometra jazdy. Silniejsza pojawia się w reakcji na przeciążenie i traumę: człowiek czuje się jak za szybą, obserwuje siebie z boku, przestaje czuć ciało albo traci fragmenty czasu z pamięci.

Przykład: w czasie ostrej kłótni kobieta nagle przestaje słyszeć słowa, widzi rozmowę jakby z rogu pokoju, a po wszystkim nie potrafi odtworzyć, co dokładnie padło. Nie udawała i nie miała złej woli. Jej układ nerwowy uznał sytuację za zbyt trudną i zastosował najstarszą dostępną ochronę, czyli odcięcie.

Częsta i nasilona dysocjacja utrudnia codzienne funkcjonowanie i pracę terapeutyczną, dlatego zaczyna się od nauki utrzymywania kontaktu z tu i teraz, na przykład w terapii traumy metodą EMDR. Jeśli tracisz fragmenty czasu, nie rozpoznajesz siebie w lustrze albo regularnie czujesz się nierzeczywiście, skonsultuj się ze specjalistą od zaburzeń dysocjacyjnych lub z psychiatrą.

Spotykane też jako: odcięcie, derealizacja, depersonalizacja

Powiązane hasła

Trauma Trwały ślad po wydarzeniu, które przerosło możliwości poradzenia sobie i zostawiło poczucie zagrożenia oraz bezradności. Flashback Nagły, bardzo żywy powrót traumatycznego wspomnienia, przeżywany tak, jakby zdarzenie działo się teraz, a nie w przeszłości. Dysocjacyjne zaburzenie tożsamości Zaburzenie, w którym doświadczanie siebie jest podzielone na co najmniej dwa odrębne stany tożsamości, czemu towarzyszą luki w pamięci. Mechanizm obronny Mechanizm obronny to nieświadomy sposób, w jaki psychika chroni nas przed lękiem, wstydem, poczuciem winy albo zbyt trudną prawdą o sobie. Każdy człowiek ich używa.

Ważne: to hasło słownikowe, nie diagnoza. Jeśli opis pasuje do tego, co przeżywasz, umów konsultację ze specjalistą. W kryzysie zadzwoń: 116 123, 112 lub 800 70 2222.