Pojęcia psychologiczne

Prokrastynacja

Odkładanie ważnych zadań na później mimo świadomości, że przyniesie to szkodę. To problem z emocjami, a nie z zarządzaniem czasem.

Prokrastynacja rzadko wynika z lenistwa. Zwykle zadanie budzi nieprzyjemne uczucie: lęk przed oceną, nudę, poczucie przytłoczenia albo obawę, że nie wyjdzie idealnie. Odłożenie go daje natychmiastową ulgę, więc mózg uczy się powtarzać ten manewr. Za każdym razem rośnie jednak poczucie winy, a razem z nim opór przed startem.

Przykład: mężczyzna od miesiąca ma zadzwonić do urzędu w sprawie zaległej sprawy. Codziennie planuje ten telefon, codziennie sprząta zamiast dzwonić, a wieczorem ma wyrzuty sumienia. Sam telefon zająłby cztery minuty. Trudny nie jest telefon, tylko wyobrażenie nieprzyjemnej rozmowy i możliwej krytyki.

Pomaga dzielenie zadania na absurdalnie małe kroki, zasada dwóch minut, ustalanie konkretnej pory i miejsca oraz wyrozumiałość wobec siebie, bo samokrytyka pogłębia odkładanie. Jeśli prokrastynacja jest bardzo nasilona, warto sprawdzić, czy nie stoją za nią ADHD u dorosłych, depresja albo silny lęk, i skonsultować to z psychologiem pracującym z prokrastynacją.

Spotykane też jako: odkładanie na później, odwlekanie

Powiązane hasła

Perfekcjonizm Stawianie sobie wymagań nie do spełnienia i ocenianie własnej wartości przez pryzmat tego, czy udało się je spełnić bezbłędnie. Czarno-białe myślenie Ocenianie siebie, innych i sytuacji w skrajnych kategoriach: albo sukces, albo porażka, albo ktoś jest idealny, albo do niczego. Poczucie własnej skuteczności Przekonanie, że dam radę wykonać konkretne zadanie. Dotyczy tego, co potrafię zrobić, a nie tego, ile jestem wart. ADHD (zaburzenie hiperkinetyczne) Neurorozwojowe zaburzenie z uporczywym wzorcem trudności z uwagą lub nadmierną aktywnością i impulsywnością, obecnym od dzieciństwa.

Ważne: to hasło słownikowe, nie diagnoza. Jeśli opis pasuje do tego, co przeżywasz, umów konsultację ze specjalistą. W kryzysie zadzwoń: 116 123, 112 lub 800 70 2222.